درختان ارس كهنسال ارتفاعات ابرسيج

در ارتفاعات مشرف به ابرسيج در شمال شاهرود دو ارس بسيار كهنسال استقرار يافته اند و از دو جهت اين درختان ارس سرآمد بسياري از درختان كهنسال ايران محسوب مي شوند. اين دو درخت ارس در ارتفاع 2820 متري از سطح دريا واقع شده اند و طي مطالعاتي كه تاكنون صورت گرفته هيچ درخت كهنسالي در اين سقف ارتفاعي در ايران گزارش نشده است يكي از اين دو درخت با داشتن قطر متوسط 247 سانتيمتر دومين درخت قطور ارس شناسايي شده در ايران است. با توجه به كندي رشد و كوتاهي طول فصل رويشي به احتمال نزديك به يقين بيش از 2500 سال سن دارد و بدين لحاظ نيز دومين درخت كهنسال ايران است كه تاكنون شناسايي گرديده. در نزديكي اين دو درخت و حتي در زير كنده يكي از اين درختان چشمه هاي آب دائمي وجود دارد كه نياز آبي اين درختان را تامين مي نمايند. اين دو درخت در نظر مردم عزيز بوده و به آنها اعتقاد خاصي دارند در نتيجه از آسيب زدن به آنها خودداري ميكنند وگاهي جهت برآورده شدن حاجاتشان در پاي آن قرباني كرده و به آن پارچه ميبندند.

يكي از اين درختان درخت بسيار كهنسالي است كه تاج متقارن، بسيار گسترده و باشادابي قابل قبولي دارد. درصدي از شاخه هاي پايين اين درخت تحت عوامل مختلف خشك شدهاند كه عمده آنها بر روي درخت باقي مانده و مردم و چوپانان منطقه به دليل اعتقاداتي كه دارند از قطع و سوزاندن آنها احتراز ميكنند. با توجه به گستردگي تاج اين درخت وجود اين مقدار شاخه هاي خشك روي كاهش زيبايي و شادابي درخت نمود چنداني ندارد. جنسيت اين درخت نروماده است و توليد ميوة مختصري دارد. تنه آن از طول دو شكاف عمود برداشته و تا ارتفاع حدود 5/1 متري به سه بخش مجزا ولي نزديك به هم تقسيم شده است و بر اثر فعاليت سوسكهاي چوبخوار قسمتي از تنه اصلي آن از ارتفاع 5/3 متري آسيب زيادي ديده است. همچنين بخش از پوست درخت به صورت نواري از ارتفاع 2 متري تانزديك سطح زمين كنده شده و درخت به كندي در حال ترميم پوست از بين رفته است. كنده اين درخت بسيار گسترده و ريشه هاي قطور و سطحي كه ادامة آنها بر روي تنه بر عظمت آن افزوده است تا چندين متر در سطح زمين ديده ميشود. بخش زيادي از خاك زير كنده اين درخت كه به دليل شيبدار بودن عرصه، از قسمت پايين هم تراز سطح زمين قرار دارد خارج شده در نتيجه حفرة وسيعي ايجاد شده كه در مواقع برفي شدن هوا استراحتگاه چوپانان منطقه است و درون آن پنج نفر در كنار يكديگر مي توانند پناه بگيرند. طول و عرض جغرافيايي محل استقرار آنها N ً58 َ35 º36 و E ً32 َ51 º54 و ارتفاع آن از سطح دريا 2820 متر است. محيط تنه آن 67/7 متر، قطر كوچك و بزرگ تنه 285*210 سانتيمتر، ارتفاع 7/11 متر، طول و عرض تاج 3/19*16 متر و سطح تاج پوشش آن 245 متر مربع است.
مهندس مصطفی خوشنويس
این تارنما، سخنگاه رسمي يك تشكل علمي پژوهشي است كه وارد سیزدهمين سال حيات خود شده و میکوشد تا هم دیدگاههای اعضای هیأت علمي شاغل در بخش تحقيقات منابع طبيعي را بازگو كند و هم تعاملي سازنده و افزاينده با ديگر دلسوزان و صاحبنظران اين حوزه برقرار سازد. چنين است كه پيشاپيش دست همهي عزيزاني كه در اين مهم به ياري طبيعت ناب سرزمين مادري بشتابند، ميفشاريم و از ديدگاهها و مقالات ارساليشان استفاده كرده، در صورت تمايل به نام خودشان منتشر خواهيم كرد.