تارنماي انجمن اعضاي هيأت علمي

در نشست بررسی چالش‌های زیست‌محیطی ایران تاکید شد:

آگاهی کم مردم،اهداف متضاد سازمانها ودولتی شدن منابع طبیعی مهمترین چالشهای محیط زیست است

» سرویس: اجتماعي - محيط زيست

کد خبر: 92021711544

سه‌شنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۲ - ۱۱:۱۶

در نشست بررسی چالش‌های زیست‌محیطی ایران تاکید شد که مصوبه واگذاری منابع طبیعی به متصرفان نابودی محیط زیست ایران را رقم زده است و دولتی شدن منابع طبیعی کشور یکی دیگر از علل تخریب آن است. از سوی دیگر اهداف متضاد سازمان‌ها یکی از چالش‌های محیط زیست ایران است و اکثر نمایندگان مجلس نگاه زیست‌محیطی ندارند.

به گزارش خبرنگار «محیط زیست» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، پرویز گرشاسبی، به نمایندگی از سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور در نشست بررسی چالش‌های زیست‌محیطی ایران اظهار کرد: عدم آگاهی مردم از منابع طبیعی یکی از چالش‌های پیش روست. به عنوان مثال تنها 12 درصد از مردم می‌دانند که منابع طبیعی و سرزمین چیست. اما این میانگین در جهان 27 درصد است.

وی از دیگر چالش‌های محیط زیست در ایران را توجه به تشکل‌های غیردولتی، مجلات و رسانه‌ها دانست و گفت: علاوه بر آن ما در سرزمینی گرم و خشک زندگی می‌کنیم که فرایند تبخیر در آن بالاست و از میانگین حجم بارش 412 میلیارد مترمکعب 280 میلیارد میلیارد مترمکعب آن تبخیر می‌شود. علاوه بر آن تمام برنامه‌هایی که اکنون برای استفاده از آب صورت می‌گیرد برای آبهای روی زمین است.

وی ادامه داد: می‌توانیم با اجرای طرح‌های آبخیزداری فرایند نفوذ در خاک را افزایش دهیم. مثلا یک مرتع فقیر که تنها دو درصد آب باران را جذب می‌کند پس از احیا 36 درصد آب باران را جذب خواهد کرد.

وی با تاکید بر لزوم توجه به موقعیت مکانی منابع طبیعی افزود: اگرچه گرد و غبار در کشور ما 90 درصد منشا خارجی دارد اما ما هم در این منشا دخیل هستیم. زیرا برای گرد و غباری که از ناحیه بین النهرین وارد کشور می‌شود، کاری نکرده‌ایم.

وی تاکید کرد: نمی‌توان تنها کشور خود را درست کرده و به کشور همسایه‌ای که در جوار ماست توجهی نداشته باشیم.

معاون آبخیزداری سازمان جنگل‌ها ادامه داد: جامعه علمی، محققین و مردم باید برای رفع چالش‌های منابع طبیعی ایثار کنند. به عنوان مثال در کشور ترکیه موسسه «تما» که برای مقابله با فرسایش خاک فعالیت می‌کند هفت میلیون نفر عضو دارد.

گرشاسبی ادامه داد: همچنین باید مدیریت میان بخشی را تقویت کرد و عبور از مدیریت بخشی باید به سازمان مدیریت و برنامه ریزی برود زیرا اعتبار صرفا حل مشکل منابع طبیعی نیست. مثلا سد سازی با یک اعتبار قوی پیش می‌رود اما در مناطق بالادست متناسب با آن کار آبخیزداری صورت نمی‌گیرد.

مصوبه واگذاری منابع طبیعی به متصرفان، نابودی محیط زیست ایران را رقم زد

ابتدا در کشور نهضت سدسازی راه می‌اندازیم و پس از سی سال می‌گوییم که سدها طبیعت را نابود کرده‌اند!

به گزارش ایسنا، مهندس کاظم نصرتی، رییس جامعه جنگلبانی ایران نیز در این نشست حضور داشت و از اصلاحیه ماده 34 قانون اساسی به عنوان یکی از اقدامات مخرب در زمینه محیط زیست یاد کرد و گفت: بر اساس این قانون، طبیعت به کسانی که آن را تصرف کرده‌اند واگذار می‌شود که همین امر نابودی محیط زیست ایران را رقم زده است؛ زیرا حتی کسانی که در این زمینه اقدامی نکرده‌ بودند پس از وضع این قانون به تصرف و تخریب طبیعت دست زدند.

وی ادامه داد: همچنین در مورد اقدامات سازمان‌های مختلف کشور تقابل وجود دارد و گزارشات حاکی از جمع اضداد میان این سازمان‌هاست. به عنوان مثال .ابتدا در کشور نهضت سدسازی راه می‌اندازیم و پس از سی سال می‌گوییم که سدها طبیعت را نابود کرده‌اند!

نصرتی افزود: طبیعت بستر حیات و زندگی ماست؛ بنابراین باید حقابه آنرا پرداخت کنیم. دریاچه‌ها را خشک می‌کنیم و زمانی که کسی حرف می‌زند حتی حاضر به گوش دادن حرفش نیستیم. علاوه بر آن در وزارتخانه‌هایی که منابع پایه را در اختیار دارند به حرف کارشناسان گوش داده نمی‌شود.

رییس جامعه جنگلبانی ایران افزود: 80 درصد اعتباراتی که برای طرح‌ها گرفته می‌شود، به دلیل بده بستان‌هایی است که صورت می‌گیرد.

دولتی شدن منابع طبیعی کشور یکی دیگر از علل تخریب آن است

دلیل رفتار بد مردم با طبیعت ناآگاهی است

وی دولتی شدن منابع طبیعی کشور را یکی دیگر از علل تخریب آن دانست و گفت: روش تقسیم بودجه در استان‌ها نتیجه‌ای غیر از تخریب طبیعت نخواهد داشت و حتی ممکن است در آینده مجبور شویم که شهرها را عوض کنیم زیرا در برخی از مواقع با تخریب محیط زیست حیات از آن شهر رخت بر می‌بندد. مثلا در شهر تهران سد بعدی کجا ساخته خواهد شد و آیا می‌توانیم پس از این، سد دیگری احداث کنیم؟

نصرتی ادامه داد: همچنین اگر مردم با منابع طبیعی خوب رفتار نمی‌کنند دلیلش این است که از قوانین خوب تصویب شده خبر نداشته و قوانین به صورت یک طرفه توسط دولت اجرا می‌شود. بنابراین باید حق شهروندی مردم را به رسمیت شناخته و رسانه‌ها برای ترویج منابع طبیعی اقدام کنند.

رییس جامعه جنگلبانی ایران با انتقاد از عملکرد بخش‌های دولتی در اطلاع رسانی در خصوص منابع طبیعی گفت: رسانه‌ها نه تنها حقی برای ترویج منابع طبیعی ندارند بلکه در سازمان‌ها بخشنامه شده که هیچ کس حق مصاحبه ندارد!

وی افزود:‌ در هر جای دنیا اگر وزیری اشتباه کرد باید استعفا بدهد و برود اما در کشور ما طبیعت خراب می شود و نه تنها هیچکس مسئول نبوده بلکه حتی به گردن هم نمی‌گیرد.

وی تاکید کرد: هنوز در خیلی نقاط کشور ما امکان بازگشت هست و می‌توان منابع طبیعی را اصلاح کرد بنابراین باید این راه را ادامه داد.

محیط زیست اولویت مردم نیست

بسیاری از نمایندگان مجلس که تصویب کردند چاه‌های غیرمجاز پروانه بگیرند موکلین آنها کسانی هستند که چاه‌های غیرمجاز حفر کرده‌اند!

دکتر احمدعلی کیخا، معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست نیز در این نشست به عنوان نماینده سازمان حفاظت محیط زیست در خصوص چالش‌های محیط زیست ایران اظهار کرد: منابع طبیعی اولویت مردم نبوده و تابع ترجیحات مردم چیز دیگری است.

وی ادامه داد: وظیفه مجلس هدایت دولت است و نمایندگانی که مردم برای مجلس انتخاب می کنند، بر اساس ترجیحات خودشان است. بنابراین باید ابتدا رفتار مردم را اصلاح کنیم.

کیخا افزود: به عنوان مثال در مجلس تصویب کردند که به چاه‌های غیرمجاز پروانه بدهند چون از 290 نماینده منتخب مردم تنها 9 نفر اولویت اولشان کمیسیون کشاورزی، آب و محیط زیست است؛ در صورتی که بسیاری از آنها آرایشان را از کشاورزان گرفته‌اند. همچنین بسیاری از نمایندگان این طرح را تصویب کردند چون تعداد زیادی از موکلین آنها کسانی هستند که چاه‌های غیرمجاز حفر کرده‌اند!

وی افزود: به عنوان کسی که دکترای اقتصاد آب دارد، زمانی که به عنوان نماینده مجلس فعالیت می‌کردم فریاد می‌زدم که آبهای زیرزمینی ذخایر احتیاطی مردم هستند و نباید از آنها استفاده شود اما هیچ کس گوش نداد.

وی نقش سازمانهای مردم نهاد را نیز در این مساله مهم دانست و گفت: کدام انجمن و سازمان حفاظت محیط زیست، کشاورزی، آب و غیره بررسی کرد که کدام کاندیدای مجلس می‌تواند در این کانون قدرت برای حفاظت از محیط زیست چانه‌زنی کند؟

معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست اضافه کرد: زمانی که نماینده مجلس بودم یک سال به دنبال این بودم که ثابت کنم منافع سیل برای سیستان و بلوچستان بیشتر از خسارات آن است و همان شد که سدها را برداشتند اما مردم این اقدامات را دوست نداشته و ترجیح می‌دادند که نماینده‌ای بیاید که برای آنها کارخانه احداث کند و به همین دلیل در دوره بعدی نتوانستم رای مردم را جذب کنم.

اهداف متضاد سازمان‌ها یکی از چالش‌های محیط زیست است

دکتر فهمی، کارشناس وزارت نیرو نیز در این نشست به ارائه چالش‌های محیط زیست ایران پرداخت و گفت: اهداف سازمان‌ها و وزارتخانه‌های کشور در مقابل هم قرار گرفته است مثلا وزارت نیرو یک هدف را به عنوان تامین آب قرار داده در صورتی که به هدف وزارت کشاورزی که افزایش سطح زیر کشت است هیچ توجیهی ندارد.

به گفته وی در عین حال یکی دیگر از مشکلات در زمینه حفاظت از محیط زیست نبود نگاه سیاست‌پژوهانه به مسائل و عدم توجه به راهکارها علاوه بر ذکر دلایل در برنامه‌ریزی‌هاست.

کارشناس وزارت نیرو تاکید کرد: سخن از گذشته مساله‌ای را حل نمی‌کند و اگر نقدی می‌کنیم ابتدا باید خودمان را نقد کنیم.

توسعه ناموزون و ناهنجار، تشکیلات نامناسب و قانون شکنی مهمترین چالش‌های محیط زیست است

به گزارش ایسنا دکتر شامخی به نمایندگی از کارشناسان و اساتید دانشگاه نیز در این نشست اظهار کرد: در راس چالش‌های محیط زیست توسعه ناموزون و ناهنجار، تشکیلات نامناسب، قانون شکنی، مدیریت ضعیف، ناپایداری سیاست‌ها و عدم توجه به ارزش اقتصادی منابع طبیعی قرار دارد.

وی ادامه داد: ما مردمی هستیم که به لحاظ سابقه تاریخی باید به حفظ طبیعت علاقمند باشیم. علاوه بر آن پس از ورود اسلام به ایران بسیار برای حفاظت از محیط زیست تاکید شده است. همچنین از نظر معیشت عمدتا معیشت مردم کشور از طریق طبیعت تامین می‌شود که لزوم توجه به محیط زیست را چند برابر می‌کند.