یک خطر جدی برای جنگل های شمال ایران: پروانه برگخوار

در ارديبهشت سال جاري گزارشاتي مبني بر شيوع آفات برگخوار در استان هاي مازندران و گلستان دريافت گرديد.در اين ارتباط به موازات بررسي سوابق موجود و نيز انجام بازديد ميداني موارد ذيل جهت اطلاع به استحضار مي رسد. بيشترين جمعيت اين آفات مربوط به گونه Ennomos quercinaria مي باشد كه همراه گونه هاي ديگر شامل ابريشم باف ناجور و جنسهاي Archips و Eranis با تغذيه از برگها خسارت سنگيني را در سمسكنده ، دشت ناز و پارك شهيـد زارع ساري و جنگلهاي واقع در مسير زرين آباد در استان مازندران روي درختان مختلف ايجاد كرده اند.بيشترين خسارت برگخواري متوجه درختان انجيلي است. فعاليت برگخواری آفات در استان گلستان به ويژه در دره زيارت و پارک جنگلی نهار خوران گرگان نيزمشاهده شده است.با توجه به تک نسلی بودن اين آفات و شروع مرحله شفيرگي انها، درحال حاضر مبارزه شيميايي قابل توصيه نيست.به موازات انجام روش هاي مكانيكي در طول سال، استفاده از مواد انتخابي نظير باسيلوس تورنژينسيس يا ديميلين عليه لاروهاي سن دوم در اوايل فروردين ماه تاثير قابل ملاحظه اي در كاهش جمعيت آنها دارد.
- پروانه برگخوار Ennomos quercinaria (Huf.)(Lep: Geometridae) : لاروهاي اين پروانه در اواخر و اوائل فروردين از تخم خارج ميشوند. تفريخ تخمها در طبيعت بتدريج بوده و ممکن است تا يک ماه بطول انجامد. لاروها برگخوار و پلي فاژ هستند و تمام سطح برگ بجزء رگبرگها را مورد تغذيه قرار ميدهند. لاروها قدرت حرکت خوبي داشته و قادر به تنيدن تار هستند که بدين وسيله از درخت آويزان شده و براحتي جابجا ميشوند. در تراكم زياد آفت تارهاي تنيده شده توسط لاروها در روي درخت کاملاً واضح و شبييه کلاف در هم پيچيدهاي ميباشند. لاروها در اشکال مختلف و رنگهاي متنوع ميباشند امّا غالب آنها در دو رنگ کاملاً متفاوت سبز و قهوهاي ديده ميشوند و در موارد اندکي ممکن است ترکيبي از زرد و خاکستري باشند. در طبيعت جمعيت لاروهاي سبز بيشتر از لاروهاي قهوهاي رنگ است. اين حشره 6 سن لاروي داشته و سنين مختلف لاروي با اندازههاي متفاوت بطور همزمان در طبيعت حضور دارند. بعد از اتمام تغذيه، لاروهاي کامل، شاخهها و برگهاي درختان را بوسيله تار بهم چسبانده و در بين آنها تبديل به شفيره ميشوند. خروج حشرات کامل و پرواز پروانهها در استان مازندران بسته به شرايط آب و هوايي مختلف از هفته آخر اردبيهشت تا اوائل خرداد آغاز ميشود و در هفته آخر خرداد به پايان ميرسد. در اين زمان پروانههاي نر و ماده جفتگيري کرده و روي شاخههاي درختان ميزبان تخم ميگذارند. زمستانگذراني آفت به صورت تخم ميباشد. اين آفت يک نسل در سال دارد. اين گونه در اکثر مناطق جنگلي استان مازندران شامل نور، نوشهر، چمستان، آمل، ساري، نکا، بهشهر و گلوگاه از روي درختان جنگلي راش، ممرز، افرا، توسکا و همچنين گونههاي آزاد، انجيلي، بلوط، وليک، ازگيل وحشي، به وحشي جمعآوري شده است.
این تارنما، سخنگاه رسمي يك تشكل علمي پژوهشي است كه وارد سیزدهمين سال حيات خود شده و میکوشد تا هم دیدگاههای اعضای هیأت علمي شاغل در بخش تحقيقات منابع طبيعي را بازگو كند و هم تعاملي سازنده و افزاينده با ديگر دلسوزان و صاحبنظران اين حوزه برقرار سازد. چنين است كه پيشاپيش دست همهي عزيزاني كه در اين مهم به ياري طبيعت ناب سرزمين مادري بشتابند، ميفشاريم و از ديدگاهها و مقالات ارساليشان استفاده كرده، در صورت تمايل به نام خودشان منتشر خواهيم كرد.