فرسایش بادی یکی از پدیده‌هايی است که بیشتر در مناطق خشک و نیمه خشک رخ می‌دهد. فرسایش بادی عبارت است از جدا شدن و حمل ذرات خاک توسط نیرويی که به وسیله سرعت باد روی سطح خاک اعمال می‌شود. در مناطقی که میزان نزولات آسمانی کم و در طول روز درجه حرارت هوا زیاد است، سرعت باد معمولاً بسیار زیاد بوده و این شرایط به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک - یعنی جايي که معمولاً سرعت باد زیاد است - غالب خواهد بود.
به طور كلي فرسايش بادي به گستردگي و شدت فرسايش آبي نيست. در مناطقي كه رطوبت خاك كم باشد فرسايش بادي از اهميت زيادي برخوردار است و همان طوری که اشاره شد اين نواحي  معمولاً شامل نواحي خشك و نيمه خشك است. مناطق خشك و نيمه خشك در حدود يك سوم سطح اراضي كره زمين را تشكيل مي‏دهند كه 4 درصد آنرا فراخشك، 15 درصد خشك و 6/14 درصد باقیمانده نيمه خشك است. وجود رسوبات گسترده لسي در مناطق معتدل و مرطوب و تپه‏هاي شني وسيع در سواحل نيز از فعاليت‌هاي باد در مناطق مرطوب است.

    فرسایش بادی معمولاً در اثر عدم اعمال مدیریت معقول روی منابع خاک و سرزمین مانند تشدید عملیات زراعی، جرای مفرط، تخریب جنگل و غیره صورت می‌گیرد. عملیات مذکور خصوصیات مربوط به چسبندگی ذرات خاک را تخریب كرده و آنرا در مقابل باد آسیب‌پذیر می‌كند. آسیب وارده به آهستگی سبب کاهش ذرات ریز خاک شده و به تدریج فراوانی ذرات شنی را که فاقد چسبندگی است و خود نیز در مقابل باد بسیار آسیب پذیر هستند، فراهم می‌سازد.

    فرسایش بادی شامل سه مرحله متمایز است. تخریب سطح خاک بوسیله نیروی باد، حمل ذرات فرسایش یافته بوسله باد به نقاط دورتر و انباشت یا ترسیب ذرات در نقاطی که سرعت باد کاهش می‌يابد.
    همان گونه که اشاره شد، سازوكار فرسايش بادي به سه مرحله كاملاً مجزا به شرح زیر تقسيم بندي مي‏شود:
1-شروع حركت ذرات Initiation of Movement، شروع حركت ذرات در نتيجه تلاطم و سرعت باد ايجاد مي‏گردد. در این مرحله متناسب با اندازه ذرات تشکیل دهنده خاک و مقاومت بستر خاک سرعت آستانه فرسايش از اهمیت زیادی برخوردار است. بنا به تعریف سرعت آستانه فرسايش عبارتست از حداقل سرعتي كه  قادر است ذرات خاك با يك اندازه معین را به حركت درآورد. حرکت ذرات خاک نیز به نوبه خود به سه حالت غلطیدن Creep ، جهشی  Saltation و تعلیق Suspension صورت میگیرد. بهمین دلیل سرعت دیگری بنام سرعت آستانه برخورد Impact threshold velocity    که در فرسایش بادی از اهمیت بیشتری برخوردار است تعریف شده است.  سرعت آستانه برخورد عبارت است از حداقل سرعت لازم براي آغاز حركت ذرات در حالت جهشي است که تحت تأثير جريان متلاطم باد صورت میگیرد. سرعت بادی که در ارتفاع 3/0 متری در حدود 5 متر و یا كمتر باشد معمولاً بعنوان سرعتي كه قادر به فرسايش خاكهاي معدني نیست در نظر گرفته شده است (Non erosive velocity )
-2-حمل ذرات :Transportation حمل ذرات توسط باد  به عواملي مانند اندازه ذرت خاک، سرعت باد و عرض با مسافتي كه در معرض باد قرار دارد بستگي دارد.
3- ترسیب ذرات :Deposition ترسیب ذرات نيز وقتي صورت مي‏گيرد كه نيروي ثقل بيشتر از نيروئي باشد كه ذرات را در هوا نگهداري مي‏نمايد. اين فرآيند هنگامي رخ مي‏دهد كه سرعت باد تحت تأثير پوشش گیاهی و ساير موانع فيزيكي مانند جويها، حصاركشي و ساير ناهمواري‌هاي موجود در روي سطح خاك كاهش پيدا نمايد.

      بديهي است که برای جلوگیری از فرسایش بادی و همچنین تثبیت بستر خاک و جلوگیری از حرکت ذرات خاک علاوه بر وسعت و جهت حرکت باد، باید از نوع رسوبات بادی، اندازه ذرات، خصوصیات فیزیکی و شیمیايی ذرات تشکیل دهنده آنها آگاهی کامل داشته باشیم.
      در بخش بعدي اين مقاله، انواع رسوبات بادي شرح داده خواهند شد.

دكتر حسن روحي‌پور