تارنماي انجمن اعضاي هيأت علمي

نام فارسي: زوفايي
نام علمي: .Thymbra Spicata L
اين گياه بوته اي تنها گونه ي سرده زوفايي (Thymbra  L) در ايران بوده و به تيره نعناعيان (Lamiaceae) تعلق دارد.
مختصري از ويژگي هاي گياه شناسي: گياهي بوته اي، با ساقه اي به طول30 تا 50 سانتي متر، با بن منشعب و در تمام طول برگ دار. برگ ها بدون کرک، خطي- سرنيزه اي، بدون دمبرگ، به طول 15 تا 24 و به عرض 2 تا 3 ميلي متر. گل ها بنفش-آبي متمايل به قرمز، با جامي به طول 12 تا 15 ميلي متر، هر 5 تا 11 گل در کنار يکديگر و با آرايش فراهم.
زمان گل و ميوه دهي: اواخر بهار
پراكندگي جغرافيايي در كشور: اين گونه در استان كرمانشاه، بين ريجاب و سراب اسكندر و همچنين در مسير شالان به سمت دالاهو مشاهده شده است. اين گياه علاوه بر ايران در شرق مناطق مديترانه اي، آناتولي، سوريه، فلسطين اشغالي و عراق نيز مي رويد.
فوايد زيست محيطي: توليد غذا (انرژي و مواد) با استفاده از آب، مواد معدني و انرژي نوراني خورشيد؛ تلطيف هوا با توليد رطوبت و تبديل دي اكسيد كربن به اكسيژن؛ پالايش هوا با تثبيت گازهاي سمي و ذرات معلق در هوا مانند عوامل بيماريزا، گرد و غبار و غيره؛ حفاظت از خاك در برابر فرسايش آبي و بادي و بالاخره زيبا سازي محيط. وجود پوشش گياهي در هر منطقه سبب تعديل شرايط اقليمي آن منطقه شده و موجب مي شود تا شرايط زيست براي ساير جانداران مناسب تر گردد.
کاربردها: مانند بسياري از گياهان تيره نعناعيان مواد معطر جدا شده از اين گونه نيز مي توانند در صنايع غذايي، دارويي و بهداشتي-آرايشي مورد استفاده قرار گيرند.
مصارف درماني: عصاره ي گياه مدر و تصفيه كننده ي خون است.
تركيبات: نعناعيان به دليل داشتن مواد معطر همواره مورد توجه بوده اند، از اين گونه نيز علاوه بر مواد معطر مختلف، با استفاده از روش هاي گاز کروماتوگرافي و گاز کروماتوگرافي_طيف سنجي جرمي، ترکيبات روغني كارواكرول، بتا ميرسن، گاما ترپن، آلفا ترپن وترنس كاريوفيلن استخراج گرديده است.
مصارف تغذيه اي: گل هاي معطر اين گياه بسيار مورد توجه زنبور عسل بوده و همه ي بخشها ي هوايي آن توسط دام و گياهخواران وحشي چرا مي شوند.
مصارف زينتي: نعناعيان به دليل داشتن گل هاي درشت، معطر و زيبا براي تزيين محيط كشت مي شوند.

سید رضا صفوی