معرفي گياهان خود روي ايران، گياهان در معرض خطر (3)

نام فارسي: سوسن چلچراغ
نام علمي: Lilium Ledebourii (Baker) Boiss.
اين گياه متعلق به سرده سوسن چلچراغ (Lilium L.) و تيره سوسن (Liliaceae) مي باشد و تنها يك گونه علفي بسيار زيبا از اين گياه در ايران يافت مي شود.
مختصري از ويژگي هاي گياه شناسي: گياهي پايا، پياز دار، با ساقه اي پوشيده از برگ، به ارتفاع 50 تا 150 سانتي متر. برگ ها ايستاده، خطي- سرنيزه اي، نوك تيز و كرك دار. گل ها سفيد و بزرگ، با قاعده سبز متمايل به زرد و مجتمع در خوشه هايي متشكل از 4 تا 16 گل. ميوه كپسول واژ تخم مرغي.
زمان گل و ميوه دهي: از ارديبهشت تا مرداد.
پراكندگي جغرافيايي در كشور: اين گياه به تعداد اندك و در رويشگاهي كم وسعت در ارتفاعات عمارلو واقع در50 كيلومتري شرق رودبار در استان گيلان مي رويد.
مصارف و كاربردها: به دليل كمياب بودن و در نتيجه پهنه گسترش بسيار محدود در اين مقوله اطلاعاتي وجود ندارد ولي به منظور آشنايي بيشتر با اين گياه، مصارف و كاربردهاي يكي از خويشاوندان نزديك اين گونه با نام فارسي سوسن يا گل سوسن و نام علمي "Lilium candidum L." ارايه مي گردد:
محيط زيست: توليد غذا (انرژي و مواد) به عنوان اولين حلقه زنجيره غذايي در بوم سازگان ها، تلطيف هوا با توليد اكسيژن و رطوبت، حفاظت از خاك در برابر فرسايش آبي و بادي، ايجاد محيط زيست مناسب براي انسان و ساير جانداران مصرف كننده و به خصوص زيبا سازي محيط از خصوصيات اين گياه است؛ گل سوسن يكي از گياهان زينتي است كه پرورش آن از گذشته هاي بسيار دور در مناطق مختلفي از جهان از جمله كشور ما مرسوم بوده است، براي مثال شانزده قرن پيش از ميلاد مسيح پرورش اين گياه در مصر باستان رواج داشته و امروزه نيز به عنوان گونه اي زينتي بسيار مورد توجه پرورش دهندگان گياهان زينتي و طراحان فضاي سبز مي باشد. در ماه هاي ارديبهشت و تير گل هاي درشت وزيباي اين گياه ظاهر شده و به ويژه در هنگام عصر فضا را بسيار عطر آگين مي كنند.
تركيبات: داراي نوعي آلكالوئيد به نام سيلين است.
خواص درماني: كرمهاي تهيه شده از پياز اين گياه به دليل داشتن مقادير فراوان موسيلاژ به عنوان نرم كننده پوست و همچنين تسكين دهنده التهاب هاي پوستي، سرمازدگي، سوختگي، زخم ها ،ورمها و ساير بيماري هاي پوستي به كار مي روند.
مصارف تغذيه اي: مورد چراي دام و علفخواران وحشي قرار مي گيرد.
این تارنما، سخنگاه رسمي يك تشكل علمي پژوهشي است كه وارد سیزدهمين سال حيات خود شده و میکوشد تا هم دیدگاههای اعضای هیأت علمي شاغل در بخش تحقيقات منابع طبيعي را بازگو كند و هم تعاملي سازنده و افزاينده با ديگر دلسوزان و صاحبنظران اين حوزه برقرار سازد. چنين است كه پيشاپيش دست همهي عزيزاني كه در اين مهم به ياري طبيعت ناب سرزمين مادري بشتابند، ميفشاريم و از ديدگاهها و مقالات ارساليشان استفاده كرده، در صورت تمايل به نام خودشان منتشر خواهيم كرد.