معماي جايگاه زيستمحيطي ايران در جهان!
از ديگران
اخيراً آمار گوناگوني در مورد رتبه ايران در محيط زيست جهان در مطبوعات منتشر ميشود و بهخصوص از طرف مقامات سازمان حفاظت محيط زيست عنوان ميشود كه بهراستي موجب سردرگمي علاقهمندان محيط زيست و بهخصوص قشر جوانان اين مرز و بوم شده است.
مثلاً يك رتبهبندي، موفقيت ايران را از نظر حفاظت محيطزيست در بين 178 كشور جهان، رتبه 132 از اول ميداند (46 از آخر!) و به فاصله يكي دو ماه مقامات سازمان اعلام ميدارند كه رتبه ايران به مقام پنجاه و سوم ترقي كرده! ولي بهراستي چه تغييري موجب شده كه ناگهان در اين مدت كوتاه 79 درجه ترقي كند؟ آيا اشتباهي در كار است؟
يكي دو سال قبل يك موشك 150ميليون دلاري كه از طرف سازمان فضايي آمريكا به مريخ فرستاده شده بود و به جاي فرود آرام، به سطح مريخ برخورد كرد و متلاشي شد.
مدتها تحقيق و تفحص حقيقتي را فاش ساخت كه براي ناسا خيلي خجالتآور بود! مهندسان واحد طول را به اشتباه برنامهريزي كرده بودند (اشتباه بين متر و فوت) و اين اشتباه بچگانه موجب شكست اين برنامه فضائي شد.
حالا ميفهمم كه چرا مرحوم پدر در هنگام كمك به حل مسائل رياضي دبستان اصرار داشتند كه حتماً واحد (مثل متر، كيلو، عدد و...) را مقابل جواب بنويسم. ظاهراً مقامات سازمان هم دچار اشتباه ناسا شدهاند.
توضيح آن كه رتبههاي ايران در مورد فوق (صد و سي و دوم و پنجاه و سوم) مربوط به 2 شاخص كاملاً متفاوت ميباشد و ربطي به يكديگر ندارد.
ايران رتبه 132 را در شاخص پايداري محيط زيست (ESI) دارد و از طرفي رتبه 53 را در شاخص عملكرد زيستمحيطي (EPI) به خود اختصاص داده است.
در شاخص اول عواملي مانند گازهاي گلخانهاي و نيز معيارهاي اجتماعي تأثيرگذارند و در مورد شاخص دوم، كيفيت هوا، آب شرب و بهداشت در تعيين رتبه جهاني لحاظ ميشود. و اما يك نكته مهم ديگر؛ اين آمارها و رتبهبندي، مربوط به سال 2005-2004 است و ربطي به امروز ندارد.
ميگويند: اربابي به نوكر خود گفت: «حسينقلي، امروز ميفهمم كه پارسال چه دستهگلهايي به آب دادم. نوكر گفت قربان سال بعد ميفهميد كه امسال چه دستهگلهايي را به آب ميدهيد.» دو سال بعد رتبه ايران را در سال فعلي خواهيم دانست و دستهگلهايمان را خواهيم شمرد، انشاءالله.
دكتر اسماعيل كهرم
